ΦΑΚΕΛΟΣ·ΨΥΧΟΦΑΡΜΑΚΑ
ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 30.07.2026
EL
ΜΕΡΟΣ Δ

Τα παιδιά, δεκαπέντε χρόνια μετά

Το 2013 η Janssen πλήρωσε 2,2 δισ. δολάρια επειδή προωθούσε αντιψυχωσικό σε παιδιά. Το ερώτημα είναι τι άλλαξε από τότε. Η απάντηση δόθηκε τον Οκτώβριο του 2025.

PEER-REVIEWED TDM-VIGIL
ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2025
DE · AT · CH

Οκτώ στις δέκα συνταγές αντιψυχωσικού σε παιδιά είναι εκτός εγκεκριμένης χρήσης

Προοπτική πολυκεντρική μελέτη σε 18 κέντρα σε Γερμανία, Αυστρία και Ελβετία παρακολούθησε 700 παιδιά και εφήβους (μέση ηλικία 14,6 ετών, 67% κορίτσια) που λάμβαναν αντικαταθλιπτικά ή αντιψυχωσικά.

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΕΚΤΟΣ ΕΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗΣ ΧΡΗΣΗΣ (OFF-LABEL)
ΚΑΤΗΓΟΡΙΑOFF-LABEL
Αντιψυχωσικά81,7%
Αντικαταθλιπτικά55,2%
Σύνολο θεραπειών~67%

«Εκτός εγκεκριμένης χρήσης» σημαίνει είτε ότι το φάρμακο δεν έχει εγκριθεί για την ηλικία του παιδιού, είτε ότι δεν έχει εγκριθεί για την πάθηση, είτε και τα δύο — που ίσχυε για το 37,4% των αντιψυχωσικών.

Η off-label συνταγογράφηση δεν είναι παράνομη και συχνά είναι η μόνη διαθέσιμη επιλογή: οι κλινικές μελέτες σε ανηλίκους είναι λίγες, ακριβές και ηθικά δύσκολες. Το πρόβλημα είναι άλλο — όταν τα τέσσερα στα πέντε παιδιά λαμβάνουν φάρμακο εκτός του πλαισίου στο οποίο ελέγχθηκε η ασφάλειά του, η βάση δεδομένων για τις παρενέργειες απλώς δεν υπάρχει. Οι ίδιοι οι ερευνητές ζητούν ενισχυμένη φαρμακοεπαγρύπνηση.

[20] Taurines R, Gerlach M, Correll CU κ.ά. Child Adolesc Psychiatry Ment Health, 13.10.2025 · doi:10.1186/s13034-025-00957-7
ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟ FDA · FAERS
18.779 ΑΝΑΦΟΡΕΣ
1997–2024

Τι δείχνει η βάση ανεπιθύμητων ενεργειών του ίδιου του FDA

Το FAERS είναι η δημόσια βάση αναφορών ανεπιθύμητων ενεργειών της αμερικανικής ρυθμιστικής αρχής — κρατικό σύστημα, ελεύθερα προσβάσιμο. Ανάλυση του 2026 εντόπισε 18.779 αναφορές για ηλικίες 5–19 ετών την περίοδο 1997–2024 στις οποίες καταγράφηκε συμβάν σχετιζόμενο με αυτοκτονία· το 22,3% αυτών κωδικοποιήθηκε ως ολοκληρωμένη αυτοκτονία, με το ποσοστό να αυξάνεται με την ηλικία.

Παράλληλη ανάλυση επτά αντιψυχωσικών σε αναφορές για παιδιά κάτω των 12 βρήκε δυσανάλογη αναφορά κακοήθους νευροληπτικού συνδρόμου για αριπιπραζόλη, αλοπεριδόλη, κουετιαπίνη και ρισπεριδόνη, και παράτασης QT για ζιπρασιδόνη και ρισπεριδόνη.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ ΤΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ
ΕΙΝΑΙΔΕΝ ΕΙΝΑΙ
Σήμα φαρμακοεπαγρύπνησηςΑπόδειξη αιτιώδους σχέσης
Κρατικά καταγεγραμμένες αναφορέςΜέτρηση επίπτωσης στον πληθυσμό
Λόγος για περαιτέρω έρευναΑριθμός θανάτων που προκάλεσε φάρμακο

Το λέει ο ίδιος ο FDA, αυτολεξεί: «Η ύπαρξη αναφορών ανεπιθύμητων ενεργειών για ένα φάρμακο στο FAERS δεν σημαίνει ότι το φάρμακο προκάλεσε την ανεπιθύμητη ενέργεια» και «για οποιαδήποτε αναφορά, δεν υπάρχει βεβαιότητα ότι το ύποπτο φάρμακο προκάλεσε την αντίδραση». Το σύστημα είναι εθελοντικό, υπόκειται σε υποαναφορά και σε επιλεκτική υπεραναφορά, και δεν επιτρέπει υπολογισμό επίπτωσης.

Το παραθέτουμε ως σήμα, με αυτόν τον περιορισμό δηλωμένο. Παρουσιασμένο ως απόδειξη θανάτων, θα καταρρίπτεται σε ένα λεπτό και θα έπαιρνε μαζί του και τα υπόλοιπα τεκμήρια. Ως σήμα από κρατικό σύστημα, δεν αντικρούεται — και το ότι κανείς δεν έχει διερευνήσει επαρκώς 18.779 αναφορές είναι από μόνο του εύρημα.

[43] Legal Medicine (Tokyo) 2026;81:102800 · [44] Kimura κ.ά. Int J Med Sci 2015;12(2):135–140 · [45] Wu L κ.ά. FAERS ΔΕΠΥ, 2004–2023 · [46] FDA, FAERS Public Dashboard — δηλώσεις περιορισμών

Πηγές αυτής της ενότητας

  1. [20]Taurines R, Gerlach M, Correll CU, Plener PL κ.ά. Off-label drug use in children and adolescents treated with antidepressants and antipsychotics: results from a prospective multicenter trial (TDM-VIGIL). Child Adolesc Psychiatry Ment Health 2025. doi:10.1186/s13034-025-00957-7
  2. [43]Kimura G κ.ά. Antipsychotics-associated serious adverse events in children: an analysis of the FAERS database. Int J Med Sci 2015;12(2):135–140.
  3. [44]Wu L, Zhao D, Lan Y, Jin L, Yang L. Comparison of serious adverse effects of methylphenidate, atomoxetine and amphetamine in the treatment of ADHD: an adverse event analysis based on the FAERS database.
  4. [45]U.S. Food and Drug Administration, FAERS Public Dashboard — δηλώσεις περιορισμών: «Η ύπαρξη αναφορών ανεπιθύμητων ενεργειών για ένα φάρμακο στο FAERS δεν σημαίνει ότι το φάρμακο προκάλεσε την ανεπιθύμητη ενέργεια.»
  5. [46]Citizens Commission on Human Rights (CCHR) — cchr.org. Αναφέρεται ως ο καταγγέλλων φορέας στην υπόθεση Chelmsford, όχι ως πηγή ευρημάτων. Καμία τεκμηρίωση αυτής της σελίδας δεν προέρχεται από την CCHR.

Γράφει ο Πέτρος Χατζηαναστασίου
Δεν είμαι γιατρός. Κάθε ισχυρισμός παραπέμπει στην πρωτογενή πηγή του. Κάθε ενέργεια για την αγωγή σας, πάντα σε επικοινωνία με τον θεράποντα γιατρό σας και υπό την παρακολούθηση και την καθοδήγησή του.

Σχετικά με τη σελίδα →
← ΠροηγούμενηΗ έρευναΕπόμενη →Ελλάδα